على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3293

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مستان ( mast n ) م ف . پ . حالتى مستى . مستان ( mast n ) پ . ج . مست . مستأنس ( maosta'nes ) ص . ع . آموخته شده . و خوى كرده شده . و عادت شده . و حيوان وحشى رام شده و خانگى . و آنكه مىنگرد و مىشناسد . و آنكه دستورى مىخواهد . مستأنف ( masta'naf ) ص . ع . امر مستأنف : كار نو كه كسى نكرده باشد . و يوم مستأنف : روز تازه گذشته . مستأنف ( mosta'nef ) ص . ع . آغازكننده و شروع‌كننده . و پيشى گيرنده . مستأنف ( mosta'nef ) ا . ع . پيشى گرفتگى . مستانه ( mast ne ) ص . م . ف . پ . مانند مست . و بطور مستى . مستانى ( mast ni ) ا . پ . مست و مىخواره . مستأنى ( mosta'ni ) ص . ع . صابر و شكيبا و درنگ كننده . مستأهل ( mosta'hel ) ص . ع . لايق و قابل و شايسته و سزاوار . و آنكه چربى گوشت مىگيرد و يا مىخورد . مستبحر ( mostabher ) ص . ع . پهن گسترده شده . و پرگوى . و منبسط مانند بحر . مستبد ( mastabedd ) ص . ع . آنكه به خودى خود بكارى مىايستد و در آن كار منفرد مىباشد . و كسى كه به راى خود كار مىكند . مستبد ( mostabed ) و ( mostabedd ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه كارى را برأى خود و بدون مشورت از ديگران مىكند و رأى خود را مىپسندد و رد مىكند انصاف و عدالت را . مستبدع ( mostabde ' ) ص . ع . بديع شمرنده . مستبدل ( mostabdel ) ص . ع . بدل گيرنده و چيزى را در عوض چيزى خواهنده . مستبذر ( mostabzer ) ص . ع . شتابنده و درگذرندهء رسا . مستبر ( mostaber ) ص . ع . كسى كه ميل در جراحت فرو مىبرد . مستبرز ( mostabrez ) ص . ع . آنكه بيرون مىطلبد و مبارز مىخواهد . و آنكه كسى و يا چيزى را آشكار مىكند . مستبرئ ( mostabre ' ) ص . ع . پريشان از شناختن بىعيبى چيزى . مستبسل ( mostabsel ) ص . ع . آنكه بر جنك دل مىنهد تا بكشد يا كشته گردد . مستبشر ( mostabcer ) ص . ع . مژده دهنده . و شادشوندهء از خبرهاى خوش . مستبصر ( mostabser ) ص . ع . آنكه طلب بصيرت مىكند و بينا دل مىشود . و پيدا و آشكار . مستبضع ( mostabze ' ) ا . ع . آنكه مرتب مىكند اموال خود را تا در بازار آنها را براى فروش عرضه دارد . المثل : كمستبضع تمر الى هجر و هجر جائى است معدن خرما كه خرماى بسيار دارد . مستبطن ( mostabten ) ص . ع . آنكه قرار مىدهد چيزى و يا كسى را در زير خود خصوصا در زير شكم خود . و آنكه چيزى را پنهان نگاه مىدارد . و هر چيزى كه بطور آستر واقع شود . مستبعد ( mostab'ad ) ص . ع . دور شده . و دورى جسته . و دور شمرده . مستبعد ( mostab'ad ) ص . پ . مأخوذ از تازى - دور و بعيد . و دشوار و مشكل . مستبعد ( mostab'ed ) ص . ع . دورى خواهنده . و دور شمرنده . مستبعل ( mostab'el ) ص . ع . زمين يا خرمابنى كه بعل باشد . ر . بعل . و مردى كه شوهر شده باشد يعنى زن گرفته باشد . مستبعى ( mostab'i ) ص . ع . آن كه بعاريت گيرد سگ را براى شكار و يا اسب را براى دويدن . مستبغى ( mostabqi ) ص . ع . و آرزومند و طالب . و راغب . و جوينده . مستبق ( mostabeq ) ص . ع . آنكه غالب مىشود در تير اندازى . و آنكه كوشش مىكند در پيشى گرفتن و در گذشتن را . مستبقى ( mostabqi ) ص . ع . آنكه نگاه مىدارد و حفظ مىكند و زنده مىدارد و باقى مىگذارد . و شرم داشته شده . مستبكى ( mostabki ) ص . ع . آنكه مىگرياند و مجبور بگريستن مىكند . مستبل ( mostabell ) ص . ع . به شدهء از بيمارى . و ناقه و داراى نقاهت . مستبند ( most - band ) ص . پ . گرفتار محنت و رنج و غم . و مسبند و پايبند كسى و يا چيزى . مستبهج ( mostabhej ) ص . ع . شاد و شادمان و خوشحال . مستبى ( mostabi ) ص . ع . آنكه مىبرد اسير و برده را . مستبيت ( mostabit ) ا . ع . فقير و بىخانمان . مستبيح ( mostabih ) ص . ع . از بيخ بركننده . و آنكه مباح و روا مىكند . و آنكه مباح مىيابد . مستبيع ( mostabi ' ) ا . ع . آنكه حكم به فروش مىدهد . مستبين ( mostabin ) ص . ع . واضح و آشكار . و هويدا و روشن . مستتب ( mostatebb ) ص . ع . كار راست و كامل . مستتبع ( mostatbe ' ) ص . ع .